เคยสงสัยกันไหม ว่าไฟบ้านที่เราใช้กันในชีวิตประจำวัน มีกี่โวลต์ และมีหลักการทำงานอย่างไร บทความนี้ Leetech จะขออาสาพาคุณไปทำความเข้าใจเรื่องพื้นฐานของระบบไฟฟ้าในบ้านแบบเข้าใจง่าย เพื่อให้สามารถเลือกใช้งานอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้อย่างปลอดภัยและเต็มประสิทธิภาพ พร้อมตอบทุกข้อสงสัยเกี่ยวกับระบบไฟบ้านกัน
สำหรับประเทศไทย มาตรฐานแรงดันไฟฟ้าที่ใช้ตามอาคารบ้านเรือนทั่วไปคือ 220 โวลต์ ซึ่งเป็นรูปแบบของกระแสสลับ (AC) ที่มีความถี่ 50 เฮิรตซ์ (Hz) โดยระบบไฟฟ้าที่ส่งมายังบ้านเรือนนั้นมักจะแบ่งเป็นระบบหลัก ๆ คือไฟฟ้า 1 เฟส เหมาะสำหรับบ้านอยู่อาศัยทั่วไป และไฟฟ้า 3 เฟส คือระบบที่ให้กำลังไฟมากกว่า เหมาะสำหรับบ้านที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่หรือโฮมออฟฟิศ
พอจะรู้กันแล้วว่า ไฟบ้านกี่โวลต์ ทีนี้เรามาทำความรู้จักกับประเภทของพลังงานไฟฟ้ากันบ้าง เพื่อให้เข้าใจถึงคุณสมบัติและการนำไปประยุกต์ใช้งานได้อย่างถูกต้อง โดยเบื้องต้นจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ดังนี้
ไฟฟ้าสถิต คือไฟฟ้าที่เกิดจากการสะสมของประจุไฟฟ้าบนพื้นผิววัตถุ ตัวอย่างที่พบได้บ่อยในชีวิตประจำวันคือ เวลาที่เราเอามือไปจับลูกบิดประตูแล้วรู้สึกช็อตเล็ก ๆ หรือการนำวัตถุมาเสียดสีกันแล้วเกิดไฟดูดเบา ๆ เนื่องจากไฟฟ้าประเภทนี้ไม่มีการไหลของกระแสอย่างต่อเนื่อง จึงไม่สามารถนำมาใช้เป็นแหล่งพลังงานสำหรับขับเคลื่อนเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านได้
ไฟฟ้ากระแส คือการไหลของอิเล็กตรอนอย่างต่อเนื่องผ่านตัวนำไฟฟ้า ซึ่งเป็นประเภทของไฟฟ้าที่เรานำมาใช้งานในชีวิตประจำวัน โดยไฟฟ้ากระแสจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภทย่อย ได้แก่
ไฟฟ้ากระแสตรงเป็นกระแสไฟฟ้าไหลไปในทิศทางเดียวตลอดเวลา มีค่าแรงดันไฟฟ้าที่เป็นบวกหรือลบอย่างคงที่ แหล่งกำเนิดของไฟฟ้ากระแสตรงที่เราพบเห็นได้บ่อย คือแบตเตอรี่ ถ่านไฟฉาย หรือแผงโซลาร์เซลล์ มักใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขนาดเล็ก โทรศัพท์มือถือ หรือชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์ เป็นต้น
ไฟฟ้ากระแสสลับเป็นระบบที่กระแสไฟฟ้ามีการสลับทิศทางการไหลกลับไปกลับมาอยู่ตลอดเวลา และมีค่าแรงดันไฟฟ้าเปลี่ยนแปลงเป็นรูปคลื่น และยังเป็นระบบไฟฟ้าที่ใช้ในบ้านของเรา ข้อดีคือสามารถส่งกระแสไฟฟ้าไปได้ในระยะทางไกลๆ โดยสูญเสียพลังงานน้อยกว่ากระแสตรง
ไฟบ้านในประเทศไทยใช้แรงดันไฟฟ้ามาตรฐานที่ 220 โวลต์ ซึ่งเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) ที่เหมาะกับการใช้งานภายในบ้านทั่วไป เพราะฉะนั้น หากเข้าใจว่า ไฟบ้านกี่โวลต์ ก็จะช่วยให้คุณสามารถเลือกใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าได้ถูกต้อง ทั้งของในประเทศและของนำเข้า ลดโอกาสที่อุปกรณ์จะเสียหายจากการใช้ไฟไม่ตรงสเปก
นอกจากนี้ หากเรารู้จักระบบไฟฟ้าและเลือกใช้อุปกรณ์ เช่น สายไฟ ปลั๊ก หรือการติดตั้งให้ได้มาตรฐาน ก็จะช่วยให้ใช้งานไฟฟ้าได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น ทั้งยังช่วยยืดอายุเครื่องใช้ไฟฟ้า ลดปัญหาไฟตก ไฟกระชากและลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าลัดวงจรได้ในระยะยาว ดังนั้น เพื่อความอุ่นใจและระบบไฟฟ้าที่ได้มาตรฐานระดับสากล ให้ผลิตภัณฑ์ท่อร้อยสายไฟและอุปกรณ์ติดตั้งจาก Leetech เป็นผู้ช่วยดูแลความปลอดภัยในทุกการเดินสายไฟในบ้านคุณ
ไฟบ้านไทยใช้แรงดันสูงกว่า ในขณะที่ญี่ปุ่นใช้ประมาณ 100 – 110V ทำให้เครื่องใช้ไฟฟ้าจากญี่ปุ่นบางชนิดไม่สามารถนำมาใช้ในไทยได้ทันที เพราะแรงดันไฟไม่เท่ากัน
ควรตรวจสอบว่า อุปกรณ์รองรับแรงดัน 220V หรือไม่ หากไม่รองรับ ควรใช้หม้อแปลงไฟ เพื่อแปลงแรงดันให้เหมาะสมก่อนใช้งาน
ให้สังเกตฉลากหรือสเปกของสินค้า จะมีระบุแรงดันไฟ เช่น “220V” หรือ “110-240V” หากเป็นช่วงแรงดัน 110-240V แสดงว่าสามารถใช้งานได้กับหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย