งานระบบไฟฟ้าเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญตั้งแต่ขั้นตอนการเลือกอุปกรณ์ โดยเฉพาะ “สายไฟ” เพราะหากเลือกประเภทสายไฟที่ไม่เหมาะสม อาจส่งผลต่อความปลอดภัย อายุการใช้งาน และประสิทธิภาพของระบบไฟฟ้าโดยรวม บทความนี้ Leetech จะพาคุณไปรู้จักว่าสายไฟมีกี่ประเภท แต่ละชนิดต่างกันอย่างไร และควรเลือกใช้อย่างไรให้เหมาะกับงานจริง
ในปัจจุบันประเภทสายไฟที่นิยมใช้ในงานติดตั้งระบบไฟฟ้าตามมาตรฐาน มอก. (TIS) สามารถแบ่งออกเป็นหลายชนิดตามลักษณะของฉนวนและการทนแรงดันไฟฟ้า โดยหลัก ๆ ที่มักพบเห็น และใช้งานกันบ่อย ๆ มีดังนี้
สาย THW เป็นสายไฟแกนเดี่ยวที่มีตัวนำเป็นทองแดง หุ้มด้วยฉนวน PVC เพียงชั้นเดียว ทนแรงดันไฟฟ้าได้ถึง 450/750 V นิยมใช้เป็นสายประธานหรือสายวงจรย่อย แต่มีข้อควรระวังคือห้ามฝังดินโดยตรง และมักจะใช้งานร่วมกับมาตรฐานการเดินท่อร้อยสายไฟ เพื่อความเรียบร้อยและปลอดภัย
สายไฟที่คุ้นตาที่สุดในบ้านพักอาศัย ตัวสายจะมีลักษณะแบน มีฉนวนหุ้ม 2 ชั้นคือฉนวนภายใน และเปลือกนอก ทนแรงดันได้ 300/500 V ออกแบบมาเพื่อการเดินสายแบบตอกกิ๊บติดผนังโดยเฉพาะ แต่ข้อจำกัดคือไม่ทนต่อสภาพอากาศภายนอก และห้ามนำไปร้อยท่อสายไฟฝังดิน
สายไฟ NYY เป็นสายไฟที่มีฉนวนหนา แข็งแรง ทนแดด ทนฝน และทนความชื้น เหมาะกับการเดินสายไฟภายนอกอาคาร หรือฝังดินโดยตรง จึงเป็นประเภทสายไฟที่นิยมใช้ในงานโครงการ งานโรงงาน และงานระบบไฟฟ้าขนาดใหญ่
สายไฟ VCT เป็นสายอ่อนหลายแกน มีความยืดหยุ่นสูง เหมาะสำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ต้องมีการเคลื่อนย้าย เช่น เครื่องจักร ปั๊มน้ำ หรือปลั๊กพ่วงในโรงงาน จุดเด่นคือโค้งงอได้ดี ไม่แตกหักง่าย
สายไฟ CV หรือ XLPE เป็นสายไฟแรงดันสูง ฉนวนทนความร้อนและกระแสไฟฟ้าได้ดี เหมาะกับงานระบบไฟฟ้าอุตสาหกรรม โรงงาน หรือระบบไฟฟ้าที่ต้องการความเสถียรสูง ถือเป็นประเภทสายไฟที่นิยมใช้สำหรับงานเฉพาะทางที่ต้องการความปลอดภัยขั้นสูง
ก่อนจะตัดสินใจเลือกใช้งานสายไฟแต่ละชนิด การเปรียบเทียบคุณสมบัติของแต่ละประเภทสายไฟ จะช่วยให้เลือกสายไฟได้ตรงกับหน้างานมากขึ้น ลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัย และช่วยยืดอายุการใช้งานของระบบไฟฟ้าในระยะยาว ตารางด้านล่างนี้จะสรุปให้เห็นภาพชัดเจนว่า สายไฟแต่ละประเภทเหมาะกับงานแบบใด และควรติดตั้งอย่างไรจึงจะถูกต้องและปลอดภัย
| ประเภทสายไฟ | ลักษณะการใช้งาน | การทนแรงดัน (โวลต์) | การติดตั้ง |
| THW | งานภายในอาคาร | 450/750 V | ร้อยท่อ, เดินในราง |
| VAF | งานบ้านพักอาศัยทั่วไป | 300/500 V | ตอกกิ๊บติดผนัง (ห้ามร้อยท่อ) |
| NYY | งานที่ต้องการความทนทาน | 450/750 V | ฝังดิน, ร้อยท่อ, ฝังผนัง |
| VCT | งานเครื่องจักร/อุปกรณ์เคลื่อนที่ | 450/750 V | เดินลอย, ต่อกับอุปกรณ์ |
| CV | งานอุตสาหกรรม/เมนหลัก | 600/1000 V | ฝังดิน, ร้อยท่อ, วางบนราง |
การเลือกประเภทสายไฟ ไม่ใช่แค่เรื่องของราคา แต่ต้องมองถึงความปลอดภัยในระยะยาว โดยมีหลักการพิจารณาง่าย ๆ ดังนี้
เมื่อเลือกประเภทสายไฟที่เหมาะสมกับการใช้งานแล้ว อีกขั้นตอนสำคัญที่ไม่ควรมองข้ามคือการปกป้องสายไฟ เพราะแม้สายไฟจะมีคุณภาพดีเพียงใด หากติดตั้ง หรือเดินสายไฟไม่เหมาะสม ก็อาจเสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควร และเสี่ยงต่ออันตรายจากปัจจัยภายนอก เช่น หนูแทะ ความชื้น หรือแรงกระแทกที่อาจทำให้ฉนวนสายไฟเสียหาย
สำหรับผู้ที่กำลังมองหาอุปกรณ์ที่ใช้ในงานระบบไฟฟ้า Leetech คือผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์ระบบไฟฟ้า และระบบท่อร้อยสายไฟแบบครบวงจร เรามีทั้งท่อ PVC รางเก็บสายไฟ กล่องพักสายไฟ และอุปกรณ์จัดเก็บสายไฟคุณภาพสูงที่ออกแบบมาให้ติดตั้งง่าย แข็งแรง ทนทาน และดูเรียบร้อยสวยงาม ช่วยปกป้องสายไฟได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพิ่มความปลอดภัยให้กับงานระบบไฟฟ้า และช่วยยืดอายุการใช้งานให้พร้อมใช้งานได้อย่างมั่นใจในระยะยาว
การรู้จักและเข้าใจประเภทสายไฟถือเป็นหัวใจสำคัญของงานระบบไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของบ้าน ช่างไฟ หรือผู้ดูแลงานโครงการ เพราะสายไฟแต่ละชนิดถูกออกแบบมาให้เหมาะกับลักษณะการใช้งาน และสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน หากเลือกใช้อย่างถูกต้องตั้งแต่ต้น และติดตั้งร่วมกับอุปกรณ์ระบบไฟฟ้าที่ได้มาตรฐานจาก Leetech ก็จะช่วยเพิ่มความปลอดภัย ลดความเสี่ยงจากปัญหาไฟฟ้า และทำให้ระบบไฟฟ้ามีความเสถียร แข็งแรง พร้อมใช้งานได้อย่างมั่นใจในระยะยาว
หากคุณกำลังมองหาอุปกรณ์ระบบไฟฟ้าคุณภาพ ไม่ว่าจะเป็นท่อร้อยสายไฟ รางเก็บสายไฟ หรืออุปกรณ์ติดตั้งอื่น ๆ สามารถเลือกสั่งซื้อสินค้าจาก Leetech ได้สะดวกผ่านเว็บไซต์ https://leetech.co.th หรือ Line @leetech เราพร้อมให้คำแนะนำ เพื่อให้งานระบบไฟฟ้าของคุณปลอดภัย และได้มาตรฐานในทุกขั้นตอน
แนะนำให้ใช้สายไฟ NYY หรือสายไฟ VCT เพราะมีเปลือกหุ้มหนา และทนต่อสภาพอากาศได้ดีกว่าสายชนิดอื่น หากต้องการความปลอดภัยสูงสุด ควรเดินในท่อร้อยสายไฟสำหรับภายนอกด้วย
หากเลือกสายไฟที่มีขนาดเล็กเกินไป จะทำให้เกิดความร้อนสะสมในสายไฟ ฉนวนจะเริ่มละลาย และนำไปสู่การเกิดไฟฟ้าลัดวงจรหรือไฟไหม้ได้ในที่สุด
ไม่แนะนำ ตามมาตรฐานการติดตั้งปัจจุบัน สาย VAF ออกแบบมา เพื่อระบายความร้อนในอากาศได้ดีเมื่อเดินแบบตอกกิ๊บ หากนำไปร้อยท่อจะทำให้ความร้อนสะสมเกินพิกัด และอาจเกิดอันตรายได้ หากต้องการเดินท่อควรเปลี่ยนไปใช้สาย THW แทน